Chapter 3 of 4

ROZDZIAŁ 3 GRÓB, KTÓRY NIE POWINIEN ISTNIEĆ

2.7k words

Anna przez dłuższą chwilę nie potrafiła ruszyć się z miejsca. Stała na chodniku przy rynku, ściskając telefon w dłoni. Wokół niej toczyło się zwyczajne życie. Ludzie przechodzili między sklepami, ktoś rozmawiał przez telefon, a z pobliskiej kawiarni dochodził dźwięk ekspresu do kawy. Nikt nie zwracał na nią uwagi. Nikt nie wiedział, że kilka minut wcześniej usłyszała od człowieka, który przez osiemnaście lat zajmował się sprawą zaginięcia Pawła Nowickiego, że została pochowana. Że ktoś miał dopilnować jej pogrzebu. Że być może gdzieś w Brzezinach istniał grób z jej nazwiskiem. Anna ponownie przeczytała ostatnią wiadomość. „Zapytaj ojca, gdzie pochował twoje ciało”. Przesunęła palcem po ekranie, próbując odnaleźć numer nadawcy. Był zastrzeżony. Nie mogła oddzwonić ani sprawdzić, do kogo należał. Zrobiła zrzut ekranu i schowała telefon do torebki. Przez chwilę rozważała wezwanie policji. Jednak po rozmowie z Radeckim nie miała już pewności, czy powinna komukolwiek ufać. Policjant zniknął w niewyjaśnionych okolicznościach. Zabrał fotografię, na której widniała jej matka, ojciec, Paweł i ona sama. Zdjęcie, które nie powinno istnieć. A teraz ktoś próbował skierować ją na cmentarz. Anna ruszyła w stronę samochodu. Nie zamierzała czekać do jutra. --- Droga na cmentarz parafialny prowadziła przez starszą część Brzezin. Anna pamiętała ją bardzo dobrze. Jako dziecko odwiedzała to miejsce z ojcem, szczególnie w listopadzie. Marek zawsze przynosił białe znicze i układał kwiaty z niezwykłą starannością. Najczęściej odwiedzali grób Elżbiety. Tak przynajmniej zapamiętała. Zaparkowała samochód przy głównej bramie i wysiadła. Powietrze było chłodne. Nad cmentarzem wisiała szara mgła, która ograniczała widoczność między alejkami. Wiatr poruszał gałęziami starych drzew. Anna weszła przez bramę. Po lewej stronie znajdowała się niewielka kaplica. Dalej ciągnęły się rzędy grobów, w większości starych, zniszczonych przez czas. Przeszła główną alejką. Znała drogę do grobu matki na pamięć. Zatrzymała się przed kamiennym pomnikiem. ELŻBIETA WOLSKA 1969–2000 Na płycie stał niewielki znicz. Ktoś niedawno wymienił w nim świecę. Anna uklękła i przesunęła dłonią po zimnym kamieniu. — [Anna] Mamo... Przez chwilę nie potrafiła powiedzieć nic więcej. Nie pamiętała dokładnie pogrzebu. Była wtedy małym dzieckiem. Wspomnienia składały się z pojedynczych obrazów: czarnych ubrań, płaczącego ojca, białych kwiatów i kobiety, która trzymała ją za rękę. Przez wiele lat wierzyła, że to wystarczy. Teraz nawet te obrazy zaczynały budzić wątpliwości. Wyjęła telefon i zrobiła zdjęcie nagrobka. Potem wstała. W wiadomości nie podano dokładnego miejsca, w którym miała szukać własnego grobu. Anna rozejrzała się po cmentarzu. Przypomniała sobie słowa ojca zapisane w notesie. „Wróciła o 4:20. Nie poznawała domu. Pytała o matkę”. Może ktoś rzeczywiście pochował ją pod innym nazwiskiem. Może dokumenty zostały sfałszowane. A może cała historia była jeszcze bardziej skomplikowana. Ruszyła w stronę kancelarii cmentarnej. --- Kancelaria znajdowała się w niewielkim budynku przy bocznym wejściu. Na drzwiach wisiała tabliczka z godzinami otwarcia. Anna zapukała, a po chwili weszła do środka. Za biurkiem siedział starszy mężczyzna w okularach. Miał siwe włosy, starannie przystrzyżony wąs i ciemny sweter. Przed sobą trzymał otwartą księgę. Podniósł wzrok. — [Mężczyzna] Słucham? — [Anna] Dzień dobry. Chciałabym uzyskać informację dotyczącą jednego z grobów. — [Mężczyzna] Czy jest pani rodziną zmarłego? — [Anna] Możliwe. Mężczyzna zdjął okulary. — [Mężczyzna] Możliwe? Anna wyjęła dowód osobisty i położyła go na biurku. — [Anna] Nazywam się Anna Wolska. Wczoraj dowiedziałam się, że może istnieć grób z moim nazwiskiem. Mężczyzna przez chwilę patrzył na dokument. Potem ponownie założył okulary. — [Mężczyzna] Proszę usiąść. Anna zajęła krzesło naprzeciwko biurka. — [Anna] Czy może pan sprawdzić, czy na tym cmentarzu znajduje się grób osoby o moich danych? — [Mężczyzna] Oczywiście. Proszę podać datę urodzenia. Anna podała ją. Mężczyzna wpisał dane do komputera. Przez kilka sekund klikał myszką, a potem zmarszczył brwi. — [Mężczyzna] To dziwne. — [Anna] Co? — [Mężczyzna] System pokazuje dwa rekordy. — [Anna] Dwa? — [Mężczyzna] Jeden dotyczy pani matki. Drugi... Urwał. — [Anna] Drugi dotyczy kogo? Mężczyzna spojrzał na ekran. — [Mężczyzna] Anny Wolskiej. Anna poczuła, jak jej serce zaczyna bić szybciej. — [Anna] Czyli mnie? — [Mężczyzna] Zgadza się. — [Anna] Proszę mi pokazać. Mężczyzna odwrócił monitor. Na ekranie widniały podstawowe dane. ANNA WOLSKA DATA URODZENIA: 30.06.1991 DATA ŚMIERCI: 18.10.2008 MIEJSCE POCHÓWKU: SEKTOR C, ALEJA 7, GRÓB 42. Anna wpatrywała się w ekran. Data urodzenia była błędna. Nie urodziła się w 1991 roku. Przynajmniej tak wynikało z jej dokumentów i wszystkich dotychczasowych wspomnień. — [Anna] To niemożliwe. — [Mężczyzna] Proszę? — [Anna] Moja data urodzenia jest inna. Mężczyzna spojrzał na dowód osobisty. — [Mężczyzna] Rzeczywiście. — [Anna] Kto wprowadził te dane? — [Mężczyzna] Nie wiem. Musiałbym sprawdzić dokumentację archiwalną. — [Anna] Proszę to zrobić. Mężczyzna zawahał się. — [Mężczyzna] To stary wpis. Nie wszystkie dokumenty są dostępne od ręki. — [Anna] Ale może pan sprawdzić, kto został pochowany w tym grobie? Mężczyzna ponownie spojrzał na monitor. — [Mężczyzna] Według systemu pochówek odbył się 21 października 2008 roku. Anna poczuła ucisk w gardle. — [Anna] Trzy dni po mojej rzekomej śmierci? Mężczyzna nie odpowiedział. — [Anna] Czy jest tam trumna? — [Mężczyzna] Tego nie mogę powiedzieć bez sprawdzenia dokumentów. — [Anna] Czy ktoś odwiedza ten grób? Mężczyzna zamknął okno programu. — [Mężczyzna] Proszę pani, nie wiem, skąd ma pani te informacje, ale nie powinienem udzielać takich danych bez podstawy prawnej. Anna schowała dowód do portfela. — [Anna] Rozumiem. Dziękuję. Wstała i skierowała się do drzwi. Wtedy mężczyzna odezwał się ponownie. — [Mężczyzna] Pani Anno? Odwróciła się. — [Anna] Tak? Starszy pracownik cmentarza przez chwilę przyglądał jej się w milczeniu. — [Mężczyzna] Był tu kiedyś pewien człowiek. Przychodził regularnie przez wiele lat. — [Anna] Kto? — [Mężczyzna] Nie przedstawił się. Zawsze przynosił białe kwiaty. — [Anna] Na który grób? Mężczyzna spuścił wzrok. — [Mężczyzna] Na grób numer 42. Anna poczuła, jak po plecach przechodzi jej zimny dreszcz. — [Anna] Czy pamięta pan, jak wyglądał? — [Mężczyzna] Był wysoki. Chodził w ciemnym płaszczu. Miał charakterystyczną bliznę na szyi. Anna przypomniała sobie mężczyznę, którego widziała w samochodzie przed domem ojca. — [Anna] Czy ostatnio też tu był? Starszy mężczyzna skinął głową. — [Mężczyzna] Wczoraj. — [Anna] O której? — [Mężczyzna] Nie pamiętam dokładnie. Chyba przed zamknięciem. Anna podziękowała i wyszła z kancelarii. Nie zamierzała już czekać. Chciała zobaczyć grób. --- Sektor C znajdował się w starszej części cmentarza. Anna szła powoli, odczytując numery na niewielkich tabliczkach przy alejkach. Grób 42 znajdował się pod wysokim kasztanowcem. Z daleka wyglądał jak każdy inny. Ciemny granit, niewielki krzyż i kamienna płyta. Anna zatrzymała się kilka kroków przed nim. Na pomniku znajdował się napis: ANNA WOLSKA 18 PAŹDZIERNIKA 2008 Poniżej umieszczono krótkie zdanie: „NA ZAWSZE POZOSTANIESZ W NASZEJ PAMIĘCI”. Nie było daty urodzenia. Nie było nazwiska rodziców. Nie było nawet informacji o wieku zmarłej. Na płycie leżały świeże białe kwiaty. Anna podeszła bliżej. Dotknęła kamienia. Był zimny. Przez chwilę miała wrażenie, że patrzy na nagrobek obcej osoby. A jednak widniało na nim jej imię i nazwisko. Nagle zauważyła coś dziwnego. Na dolnej krawędzi pomnika znajdował się niewielki metalowy uchwyt. Wyglądał jak część mechanizmu, który ktoś próbował ukryć. Anna przykucnęła. Przesunęła palcem po kamieniu. Pod uchwytem znajdowała się cienka szczelina. Nie była w stanie jej otworzyć. Wyjęła telefon i zrobiła kilka zdjęć. Wtedy usłyszała za sobą głos. — [Mężczyzna] Nie powinna pani tu przychodzić. Anna gwałtownie się odwróciła. Kilka metrów dalej stał starszy mężczyzna. Miał około siedemdziesięciu lat, siwe włosy i ciemny płaszcz. Jego twarz była wychudzona, a oczy głęboko osadzone. Na szyi, tuż pod lewym uchem, widniała długa blizna. Anna natychmiast przypomniała sobie opis pracownika kancelarii. To był człowiek, który przez lata przynosił kwiaty na jej grób. — [Anna] Kim pan jest? Mężczyzna nie odpowiedział. — [Anna] Zna mnie pan? — [Mężczyzna] Lepiej, niż pani myśli. Anna wstała. — [Anna] Czy to pan przynosi tutaj kwiaty? Mężczyzna spojrzał na białe róże. — [Mężczyzna] Tak. — [Anna] Dlaczego? — [Mężczyzna] Bo ktoś musi pamiętać. — [Anna] Co pamiętać? Mężczyzna zrobił kilka kroków w jej stronę. — [Mężczyzna] Że pani umarła. Anna poczuła narastający gniew. — [Anna] Jak pan śmie? — [Mężczyzna] Niech pani nie podnosi głosu. — [Anna] To mój grób! Mężczyzna spojrzał na nią spokojnie. — [Mężczyzna] Właśnie dlatego powinna pani odejść. — [Anna] Kto mnie tu pochował? — [Mężczyzna] Pani ojciec. Anna poczuła, jak robi jej się słabo. — [Anna] To niemożliwe. — [Mężczyzna] Marek podpisał dokumenty. — [Anna] Mój ojciec nie pochował mnie, bo żyję! Mężczyzna spuścił głowę. — [Mężczyzna] Wiem. Anna zrobiła krok w jego stronę. — [Anna] Więc co znajduje się pod tym pomnikiem? Starszy człowiek przez chwilę patrzył na nią bez słowa. W końcu odpowiedział: — [Mężczyzna] Nie ciało. Anna zamarła. — [Anna] Co? — [Mężczyzna] W tym grobie nie ma pani ciała. — [Anna] Więc czyje? Mężczyzna odwrócił wzrok. — [Mężczyzna] Tego nie powinna pani wiedzieć. — [Anna] Mam dość tego, że wszyscy mówią mi, czego nie powinnam wiedzieć! Anna podeszła bliżej. — [Anna] Proszę mi powiedzieć, co wydarzyło się osiemnastego października 2008 roku. Mężczyzna zamknął oczy. — [Mężczyzna] Tego dnia zniknęły dwie osoby. — [Anna] Paweł i ja? — [Mężczyzna] Nie. — [Anna] Więc kto? Starszy człowiek spojrzał jej prosto w oczy. — [Mężczyzna] Paweł Nowicki i Elżbieta Wolska. Anna cofnęła się o krok. — [Anna] Moja matka nie żyje od 2000 roku. — [Mężczyzna] Tak pani powiedziano. — [Anna] Byłam na jej pogrzebie! — [Mężczyzna] Nie. Anna poczuła, że nogi zaczynają jej drżeć. — [Anna] Co pan powiedział? Mężczyzna wskazał na nagrobek. — [Mężczyzna] Proszę przyjrzeć się dokładnie temu pomnikowi. Ktoś bardzo starannie zaplanował, żeby uwierzyła pani, że jest pani martwa. Ale nie zrobił tego dla pani. — [Anna] Dla kogo? Mężczyzna spojrzał w stronę cmentarnej bramy. — [Mężczyzna] Dla człowieka, który nadal pani szuka. W tej samej chwili Anna usłyszała dźwięk telefonu. Wyjęła go z torebki. Na ekranie pojawiła się wiadomość. „ODEJDŹ OD GROBU. NIE UFaj MU”. Anna podniosła głowę. Starszy mężczyzna patrzył na nią z niepokojem. — [Mężczyzna] Co się stało? — [Anna] Ktoś mnie ostrzega. — [Mężczyzna] Pokaż. Anna cofnęła telefon. — [Anna] Najpierw proszę powiedzieć mi swoje nazwisko. Mężczyzna milczał. — [Anna] Kim pan jest? Po długiej chwili odpowiedział: — [Mężczyzna] Wiktor Bielski. Anna poczuła, jak wszystko w niej zastyga. Ulica Kolejowa 14. Nazwisko zapisane przez Krystynę. Człowiek, który według niej widział Pawła po zaginięciu. — [Anna] To pan? Wiktor skinął głową. — [Wiktor] Tak. — [Anna] Miałam do pana przyjechać. — [Wiktor] Wiem. — [Anna] Skąd? Mężczyzna spojrzał na nią z dziwnym smutkiem. — [Wiktor] Bo to ja wysłałem pani pierwszą wiadomość. Anna poczuła, że serce zaczyna jej walić. — [Anna] Którą? — [Wiktor] Tę, w której napisałem, że dobrze, że pani wróciła. Anna cofnęła się o krok. — [Anna] A pozostałe? Wiktor pokręcił głową. — [Wiktor] Nie wszystkie były ode mnie. — [Anna] Kto jeszcze do mnie pisze? Mężczyzna nie odpowiedział. Zamiast tego spojrzał na pomnik. — [Wiktor] Proszę posłuchać. Nie ma pani dużo czasu. Jeśli chce pani poznać prawdę, musi pani odnaleźć księgę. — [Anna] Jaką księgę? — [Wiktor] Księgę przyjęć z domu opieki. Anna przypomniała sobie fotografię z pierwszego rozdziału. Dom opieki. Budynek, którego nie potrafiła rozpoznać. — [Anna] Gdzie ją znajdę? — [Wiktor] W archiwum starego ośrodka. Jeśli jeszcze jej nie zniszczyli. — [Anna] Co jest w tej księdze? Wiktor zbliżył się i powiedział niemal szeptem: — [Wiktor] Pani nazwisko. Nazwisko Pawła. I jeszcze jedno nazwisko, którego nie powinna pani zobaczyć. — [Anna] Jakie? Wiktor otworzył usta, ale nie zdążył odpowiedzieć. Z oddali dobiegł dźwięk silnika. Oboje odwrócili głowy. Przy głównej bramie zatrzymał się czarny samochód. Ten sam, który Anna widziała wcześniej przed domem ojca i na rynku. Wiktor natychmiast pobladł. — [Wiktor] Musi pani odejść. — [Anna] Nie. Nie skończyliśmy rozmawiać. — [Wiktor] Proszę mnie posłuchać. Jeśli zobaczą nas razem, będzie za późno. — [Anna] Kto to jest? Wiktor spojrzał na nią. — [Wiktor] Człowiek, który podpisał pani akt zgonu. Anna poczuła, jak świat na moment przestaje istnieć. — [Anna] Kto? Wiktor chwycił ją za rękę i wsunął jej do dłoni niewielki klucz. — [Wiktor] Niech pani wróci do domu ojca. Proszę sprawdzić szafę w jego sypialni. Za tylną ścianą znajduje się skrytka. — [Anna] Skąd pan to wie? — [Wiktor] Bo pomagałem Markowi ją zamontować. Anna spojrzała na klucz. Na metalowej główce wygrawerowano cyfrę 17. — [Anna] Co jest w środku? — [Wiktor] Odpowiedź na pytanie, kim pani naprawdę jest. Wiktor puścił jej rękę. — [Anna] A Paweł? Mężczyzna spojrzał na nią po raz ostatni. — [Wiktor] Paweł nie zaginął. Anna poczuła, jak serce zamiera jej na ułamek sekundy. — [Anna] Więc gdzie jest? Wiktor odwrócił się w stronę alei. — [Wiktor] Jest bliżej, niż pani myśli. Zanim Anna zdążyła zadać kolejne pytanie, Wiktor ruszył w przeciwną stronę cmentarza. Czarny samochód zatrzymał się przy wejściu do głównej alejki. Wysiadł z niego mężczyzna w ciemnym płaszczu. Anna nie widziała jego twarzy. Nie musiała. Wiedziała, że nie powinna pozwolić mu się zbliżyć. Schowała klucz do kieszeni i ruszyła w stronę bocznego wyjścia. --- Do domu ojca wróciła po kilkunastu minutach. Przez całą drogę nie włączała radia. W głowie miała tylko jedno zdanie. „Paweł nie zaginął”. Jeżeli Wiktor mówił prawdę, oznaczało to, że przez osiemnaście lat wszyscy szukali człowieka, który być może nigdy nie zniknął. Ale dlaczego? I dlaczego jego nazwisko zniknęło z dokumentów? Anna weszła do domu, zamknęła drzwi na klucz i od razu skierowała się na piętro. Sypialnia ojca znajdowała się po prawej stronie korytarza. Weszła do środka. Pokój wyglądał niemal tak samo jak w dniu, w którym ostatni raz widziała ojca. Duże łóżko, ciemna szafa, niewielka komoda i zdjęcie rodzinne ustawione na parapecie. Anna podeszła do szafy. Otworzyła drzwi. W środku wisiały ubrania Marka. Kilka koszul, garnitur, zimowy płaszcz i stare marynarki. Zaczęła wyjmować rzeczy. Wiktor mówił o tylnej ścianie. Przesunęła dłonią po drewnianej powierzchni. Przez chwilę niczego nie zauważyła. Dopiero po chwili dostrzegła niewielkie wgłębienie przy dolnej krawędzi. Nacisnęła je. Rozległo się ciche kliknięcie. Fragment tylnej ściany przesunął się o kilka centymetrów. Za nim znajdowała się metalowa skrytka. Anna wyjęła klucz z kieszeni. Numer 17. Włożyła go do zamka. Pasował. Przekręciła powoli. Drzwiczki otworzyły się. W środku leżała niewielka drewniana kasetka, kilka dokumentów i koperta. Na kopercie znajdowało się jedno zdanie: „DLA ANNY — OTWORZYĆ DOPIERO PO ODNALEZIENIU GROBU”. Anna poczuła, jak robi jej się słabo. Ojciec wiedział, że kiedyś odnajdzie ten grób. Wiedział, że ktoś ją tam skieruje. Wiedział również, że będzie szukała odpowiedzi. Otworzyła kopertę. W środku znajdował się akt zgonu. Przeczytała pierwszą stronę. ANNA WOLSKA. DATA ŚMIERCI: 18 PAŹDZIERNIKA 2008 ROKU. PRZYCZYNA ŚMIERCI: NIEUSTALONA. MIEJSCE ZGONU: BRZEZINY. PODPIS OSOBY ZGŁASZAJĄCEJ: MAREK WOLSKI. Anna odłożyła dokument. Pod nim znajdowała się druga kartka. Był to odpis aktu urodzenia. Tym razem data była inna niż ta, którą znała. 18 PAŹDZIERNIKA 1991 ROKU. Anna wpatrywała się w dokument. Przez całe życie obchodziła urodziny trzydziestego czerwca. Taką datę widniała w jej dowodzie osobistym. Taką datę znała jej rodzina. Taką datę znała ona sama. Ale według dokumentu znalezionego w skrytce urodziła się osiemnastego października. W dniu, w którym oficjalnie miała umrzeć. Zanim zdążyła przeczytać kolejne strony, usłyszała dźwięk dochodzący z dołu. Ktoś nacisnął klamkę drzwi wejściowych. Anna zamarła. Klamka poruszyła się ponownie. Potem rozległo się pukanie. Trzy razy. Powoli. Anna podeszła do drzwi sypialni i nasłuchiwała. — [Mężczyzna] Anno? Głos był spokojny. Znajomy. Znała go. Przez chwilę próbowała sobie przypomnieć, skąd. — [Mężczyzna] Wiem, że jesteś w środku. Anna spojrzała na dokument leżący na łóżku. Potem na otwartą skrytkę. Mężczyzna ponownie zapukał. — [Mężczyzna] Otwórz. Musimy porozmawiać. Anna poczuła, że zaczyna drżeć. Wtedy usłyszała zdanie, które sprawiło, że wszystkie włosy stanęły jej na karku. — [Mężczyzna] Anno, to ja. Paweł. Przez kilka sekund nie potrafiła oddychać. Paweł. Człowiek, którego szukała od osiemnastu lat. Człowiek, którego zaginięcie zmieniło jej życie. Człowiek, którego twarz widziała na starych fotografiach. Stał teraz po drugiej stronie drzwi. — [Paweł] Wiem, że masz dużo pytań. Ale zanim otworzysz, musisz mi obiecać jedną rzecz. Anna podeszła powoli do schodów. — [Anna] Jaką? Po drugiej stronie zapadła cisza. A potem Paweł odpowiedział: — [Paweł] Nie możesz uwierzyć w nic, co powiedział ci twój ojciec. Anna spojrzała na akt zgonu. Na podpis Marka Wolskiego. Na datę swojej śmierci. I wtedy zrozumiała, że być może człowiek stojący za drzwiami nie przybył po to, żeby ją uratować. Być może przyszedł dokończyć coś, co zaczęło się osiemnaście lat wcześniej. KONIEC ROZDZIAŁU 3 WSZYSCY PAMIĘTAJĄ INACZEJ JAKUB RAJSKI WYDAWNICTWO ISKRA WYOBRAŹNI

End of Chapter 3